Reklamacje w reżimie rękojmi: termin na zbadanie rzeczy

Reklamacje w reżimie rękojmi: termin na zbadanie rzeczy

W obrocie profesjonalnym (przedsiębiorca – przedsiębiorca) kupujący celem zachowania uprawnień z rękojmi musi zbadać rzecz, a zatem wykazać się zwiększoną, wymaganą ze względu na profesjonalizm działalności starannością w ustaleniu, czy rzecz nie jest wadliwa. Rzecz musi zostać zbadana w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju.

Niedochowanie wskazanego terminu skutkuje utratą uprawnień z rękojmi.

Utrata uprawnień nie nastąpi, jeśli doszło do podstępnego zatajenia wady, czyli sprzedawca wiedział o wadzie i kupującego o niej nie zawiadomił (nawet jeśli nie zataił wady podstępnie; dla zaistnienia tej przesłanki wystarczy sama wiedza sprzedawcy) albo wręcz zapewnił kupującego, że wady nie istnieją. Istotne jest, że w przypadku ewentualnego sporu, to na kupującym spoczywa obowiązek wykazania, że takie okoliczności (podstępne zatajenie) miały miejsce, jeśli kupujący broni się przed zarzutem utraty uprawnień z rękojmi.

Istnieją nie rozwiązane przez przepisy problemy z pojęciem „zbadania” rzeczy. Ustawodawca nie wyjaśnił na czym ma polegać owo zbadanie, kto ma je przeprowadzić, jak długo powinno być przeprowadzane, czy istnieje obowiązek natychmiastowego przystąpienia do badania rzeczy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczność, czy doszło do dochowania aktu staranności w postaci zbadania rzeczy w odpowiednim czasie będzie musiała być zawsze ustalana w odniesieniu do specyfiki konkretnego przypadku, z uwzględnieniem rodzaju rzeczy, jej cech, przeznaczenia, okresu koniecznego do zbadania wszystkich jej funkcjonalności.

Z uwagi na fakt, że termin ten występuje jedynie w obrocie gospodarczym, postulowanym rozwiązaniem jest wprowadzanie do umów, w tym poprzez zamieszczanie stosownych zapisów w ogólnych warunkach umów, postanowień określających, jaki czas strony uznają za „odpowiedni” dla zbadania danego rodzaju rzeczy, w zależności od przedmiotu sprzedaży.