Wyłączenie odpowiedzialności za publiczne zapewnienia

Wyłączenie odpowiedzialności za publiczne zapewnienia

W przypadku, gdy kupującym jest konsument sprzedawca zgodnie z przepisem art. 556 § 2 kc odpowiada nie tylko za składane przez siebie zapewnienia co do posiadania przez rzecz określonych właściwości, ale również za publiczne zapewniania składane przez inne podmioty. O podmiotach, za których zapewnienia sprzedawca odpowiada oraz o tym, jakie zapewniania uznać należy za publiczne piszemy w rozdziale 4.1. „Za co odpowiada sprzedawca, czyli pojęcie niezgodności rzeczy z umową”.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że sprzedawca nie będzie ponosił odpowiedzialności z tytułu rękojmi za brak właściwości, o których istnieniu zapewniał jeden z podmiotów wskazanych w przepisie art. 566 § 1 kc o ile:

  • sprzedawca zapewnień tych nie znał, ani oceniając rozsądnie nie mógł znać

Do zwolnienia sprzedawcy z odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku wiedzy o składanych przez podmiot trzeci zapewnieniach. Sprzedawca musi wykazać, że nie miał możliwości się z nimi zapoznać nawet mając na względzie, że działa on jako profesjonalista. Przesłanka ta znajdzie zastosowanie, jeżeli oceniając rozsądnie uzyska się ocenę, według której sprzedawca nawet dokładając należytej staranności nie mógł poznać zapewnień podmiotu trzeciego, za którego zapewniania co do zasady odpowiada.

  • nie mogły one mieć wpływu na decyzję kupującego o zawarciu umowy sprzedaży

O ile udowodnienie pierwszej przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności za cudze zapewniania może okazać się trudne, to wykazanie, że zaistniała przesłanka w postaci braku wpływu publicznych zapewnień podmiotów innych niż sprzedawca na decyzję kupującego o zawarciu umowy wydaje się już bardzo trudne. Sprzedawca musi wykazać, że zapewnienia, choć publiczne, w żaden sposób nie skłoniły kupującego do zawarcia umowy, a wpływ na jego decyzję miały inne czynniki. Sprzedawca może przykładowo próbować wykazać, że kupujący zawarłby umowę nawet, gdyby publiczne zapewnienia nie miały miejsca, bądź że zapewnienia choć publiczne, to de facto nie dotarły do kupującego, albo że do zawarcia umowy skłoniła go np. namowa kolegi nie mająca żadnego związku z tymi zapewnieniami.

  • ich treść została sprostowana przed zawarciem umowy sprzedaży.

Dla zaistnienia tej przesłanki nie ma znaczenia, kto dokonał sprostowania – ten, kto je składał, czy sam sprzedawca, który mimo zapewnień podmiotu trzeciego posiada wiedzę, że rzecz nie ma właściwości wskazanych w zapewnieniu.

Istotne, aby sprostowanie:

  • doszło do kupującego i mógł on się z nim zapoznać najpóźniej w momencie zawierania umowy, aby miał jeszcze możliwość zrezygnowania z jej zawarcia,
  • było jednoznaczne, w sposób wyraźny wskazywało, że rzecz nie ma właściwości, które wskazywano w prostowanym zapewnieniu,
  • w sposób wyraźny nawiązywało do wcześniejszego zapewnienia, prostowało je.

 

Sprostowanie może być skierowane do konkretnego, potencjalnego nabywcy bądź może być publiczne, skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów.

Zaistnienie jednej z pośród trzech wymienionych wyżej przesłanek wystarcza, aby sprzedawca mógł zwolnić się z odpowiedzialności za wady w postaci braku właściwości rzeczy, o których mowa była w zapewnieniach.